Rau mùi không chỉ là loại rau thơm thông dụng còn là vị thuốc chủ trị chữa ban sởi trẻ em, phụ nữ sau sinh thiếu sữa… mà còn có thể  phòng trị  bệnh tiểu đường, huyết áp tim mạch….  Rau mùi còn gọi Ngò ta, Ngò rí. Tên hán gọi Hồ tuy, Hương tuy...  Rau mùi thường được dùng ăn sống hoặc thả vào nồi canh thịt, cá, và nhiều món ăn khác tăng thêm phần thơm ngon đẹp mắt. Hạt khi già chín được phơi khô làm thuốc quanh năm.

     Theo y học dân gian hạt mùi có vị cay, tính ôn, không độc, Tác dụng  phát tán, thúc đậu sởi cho mọc, trừ tà khí, khu phong, long đàm, dùng làm thuốc tiêu cơm thông khí ở bụng dưới, lợi cho đại tiểu trường, sởi đậu không mọc.

     Theo sách Tuệ Tĩnh cho có viết “Rau mùi (Hồ tuy) vị cay tính ấm, không độc, Tác dụng tiêu thức ăn, thông đại tiểu tiện, trị chứng phong tà chữa cho đậu sởi hãm mọc được”

     Theo Sách Dược tính chỉ nam “Hạt ngò- Hồ tuy tử: khí bình vị toan không độc, tác dụng tiêu cơm, làm cho người ta thèm ăn, chữa chứng cổ độc, chữa được 5 chứng trĩ, chúng trúng thực do ăn thịt, chứng thổ huyết, hạ huyết, nấu nước cốt đểu nguội mà uống. dầu nó chữa chứng trẻ em lở đầu, rụng tóc, đậu chẩn không mọc được”

     Tài liệu gần đây cho rằng trong 100g rau mùi chứa nhiệt lượng 11 kcal, đạm 1,6g, đường 1,2g, canxi285g, sắt 4mg, photpho 33mg, kali 621mg, natri 285mg, đồng 0,21mg, magê 33mg, kẽm 0,45mg, selen 0,53mg, vitamin B1 0,14mg,B2  0,15mg, B6 0,6mg, B12 120mg, C 5mg, E 0,8mg, caroten 0,37mg, niacin 1mg, folatin 14mg, pantothenic acid 0,15mg.

      Trong quả mùi có 0,3 đến 0,8 có tới 1% tinh dầu ngoài ra còn 13-20% chất béo, 16-18% chất protein, 3,8 % xenluloza và 13% chất không nitơ, thành phần chủ yếu là tinh dầu 70-90% lilalola còn gọi là (coriandrol)(2).

Một số cách dùng rau mùi đân gian làm thuốc chữa bệnh như:

    -Chữa ban sởi trẻ em: Rau mùi, hạt mùi phơi qua một nắm 100g nấu nước uống trong,  hoặc dùng lá hoa hạt mùi một nắm giã nhỏ cho ít rượu trắng đầm vào túi vải chà khắp người.

    -Chữa đậu sởi không mọc: Qủa mùi khô 80g tán nhỏ, rượu 100ml, nước 100 ml,  đun sôi đậy kín tránh bay hơi, bỏ bả, phun từ đầu đến chân trừ mặt đậu sẻ mọc ngay.

    -Chữa phụ nữ sau sinh thiếu sữa: Lá mùi tươi một nắm 100g, hạt mùi 50g phơi héo sắc uống, hoặc nấu cháo gạo nếp ăn tuần vài lần.

    -Chữa sau sinh thiếu sữa người nóng: Rau mùi, rau diếp ăn sống với nước sốt thịt heo cà chua cho thêm vị hành mắm muối vừa đủ ăn tuần vài lần. Có tài liệu chữa thiếu sữa dùng qủa mùi 6g, cho vào ấm cùng 100ml nước đun sôi khoảng 15 phút chia 2 lần uống hết trong ngày.

    -Chữa cảm cúm, đau đầu xổ mũi nghẹt mũi: Rau mùi, kinh giới mỗi vị 50g ép nước uống.

    -Chữa đầy bụng chậm tiêu, buồn nôn: Rau mùi phối hợp vỏ quít sắc uống.

    -Chữa viêm mũi, viêm tai, thối tai: Rau mùi phối hợp, Rau hẹ, Rau dấp cá, tươi mỗi thứ từ 50g sắc uống ngày vài lần.

    -Chữa trĩ ngoại trĩ nội: Hạt ngò, hạt cải canh mỗi vị 20-30g giã nhuyễn trộn ít mật ong bôi lên búi trĩ, băng lại nếu khô thay miếng khác làm nhiều lần.

    -Chữa kiết lỵ đau bụng mót rặn đi ngoài ra máu mũ: Rau mùi, rau sam mỗi vị 100g luộc ăn cả cái lẫn nước ngày 2-3 lần.

    -Chữa bệnh ngoài da: Toàn bộ cây mùi nấu nước tắm, Tác dụng làm da mềm mại, sáng đẹp, nếu gội đầu tóc thơm mượt bớt rụng, hạt ngò sắc đặc bôi đắp trị  nốt ruồi đen, tàng nhang( Nam dược thần hiệu)

    -Chữa loét miệng: Rau mùi, húng chanh mỗi vị 100g ép nước ngậm nuốt từ từ.

    -Chữa lòi đom: Quả mùi đốt hun lấy khói hứng vào nơi đom lòi ra.

    -Chữa gan nhiễm mỡ Cholesterol  ăn sống rau mùi hoặc xay nước uống thường xuyên.

    -Tài liệu còn cho rằng tinh dầu coriandrol trong rau mùi có tính hưng phấn thần kinh, mạnh sinh lý, tăng trí nhớ, kích thích ăn ngon miệng, tiêu hóa tốt, chữa nôn đầy bụng. Nhân dân dùng rau mùi còn cho biết  ăn rau mùi thường xuyên bớt đau đầu, chóng mặt, khó ngủ, tăng trí nhớ, giảm tiểu đường, huyết áp, mỡ máu cao.

    -Tác dụng của rau mùi xét về dược tính hiện đại có tác dụng trị một số bệnh như:

    -Chữa bệnh tiểu đường: Rau mùi có chứa nhiều hàm lượng  magê 33mg, kẽm 0,45mg  là chất có vai trò ngăn ngừa bệnh tiểu đường.

    -Chữa bệnh tim mạch huyết áp cao: Rau mùi rất giàu kali 621mg là chất có vai trò ngăn ngừa bệnh tim mạch huyết áp cao.

    -Chữa thiếu máu: Rau mùi có chứa nhiều chất Vitamin B12 và sắt 4mg là chất có vai trò chữa thiếu thiếu máu, thiếu máu do thiếu sắt.

    -Chữa loãng xương: Rau mùi có chứa nhiều khoáng chất canxi 285g,  photpho 33mg là chất có vai trò ngăn ngừa loảng xương. .

    -Có thể nói Rau mùi là cây rau gia vị thơm ngon bổ dưỡng cho mọi lứa tuổi, vị thuốc nam chủ trị ban sởi trẻ em, món ăn dược thiện giúp phụ nữ sau sinh thiếu sữa, tỳ vị yếu tiêu hóa kém, ho đàm.. còn là món ăn vị thuốc dược thiện phòng trị một số chứng bệnh thời đại hiệu quả… 

(Quan tâm ăn uống là cách phòng bệnh tốt nhất)

Dongyminhphuc.com

Chia sẻ