SKĐS - Người gầy gò đôi khi là nguyên nhân gây khó thụ thai ở nữ giới. Các thầy thuốc đông y cho rằng phụ nữ gầy quá đa phần do "âm huyết hư đa hỏa", dẫn đến hiếm muộn.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiếm muộn, vô sinh ở nữ giới, trong đó phụ nữ gầy gò quá không chỉ ảnh hưởng tới tâm lý sức khỏe, mà còn là tác nhân gây hiếm muộn, vô sinh. Nếu biểu hiện người gầy sút, mỗi lần quan hệ mệt nhọc, khô khan, người nóng, khó ngủ về đêm là "âm huyết hư". 

Nếu ăn không được, cơ bắp teo gầy là "tỳ vị âm".  Nếu người gầy nóng dễ lạnh, ăn mát dễ tiêu chảy là "âm hư hỏa yếu".

Thục địa- chủ vị trong bài Bổ thủy điều kinh thang trị hiếm muộn vô sinh ở nữ giới.

Theo Đông, phụ nữ gầy gò hiếm muộn phần nhiều do âm huyết hư, tỳ âm hư, âm hư vô hỏa... Nguyên nhân liên quan đến ăn uống quá kiêng khem, giảm cân không hợp lý, hoặc người gầy, khô khan, lạm dụng ăn lạnh chua quá, khiến hỏa cũng bị hư.

Phép trị: Bổ huyết điều huyết, bổ âm tiếp dương, điều hòa khí huyết… Người gầy khô khan trọng dụng vị bổ âm huyết, nếu người gầy sợ lạnh bổ điều khí huyết.

Bệnh để lâu không phòng trị sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe toàn thân, khả năng hiếm muộn là rất cao.

Dưới đây là bài thuốc hỗ trợ chữa chứng hiếm muộn do gầy quá theo thể chứng và giúp tăng cường sức khỏe hiệu quả.

1. Hỗ trợ chữa hiếm muộn vô sinh do người gầy quá, thể "âm huyết hư"

✔ Bài thuốc - Bổ thủy điều kinh thang: Dùng cho người nóng khô khan khó ngủ. "Theo luận trị" gồm: Thục địa 30g, hoài sơn 18g, đơn bì 20g, sơn thù 14g, đương quy 12g, bạch thược sao 14g, ngưu tất 12g, mạch môn 14g, ngũ vị 12g, phục linh 12g. 

Sắc uống. Ngày 1 thang chia 3 lần, uống lúc thuốc còn ấm.

Tác dụng: Chữa hiếm muộn vô sinh do âm huyết hư, hoặc chứng kinh trước kỳ, vài tháng có kinh một lần. Có kinh phát sốt, hết kinh sớm. Chứng đau đầu, chóng mặt, ù tai, khó ngủ.  Bài chủ bổ thận thủy dưỡng can huyết "bổ thủy chế hỏa". Phụ nữ khi âm huyết sung túc, huyết hải tràn đầy, kinh tốt đúng kỳ, dễ có thai. Ngược lại người gầy, khô khan, huyết kém, nóng về đêm không thể thụ thai được.

-Gia giảm: Nếu người gầy, hâm hấp nóng, khó thụ thai gia huyền sâm, thiên hoa phấn. Chân lạnh, kinh màu lợt, hỏa có hư, gia nhục quế, càn khương. Chưa tới kỳ mà kinh ra nhiều thì gia thêm hải phiêu tiêu, bạch chỉ, sài hồ, ngũ vị. Nếu nóng bứt rứt, khó ngủ gia mạch môn, táo nhân, bá tử nhân hoặc phối hợp bài Quy tỳ thang. Nếu có u xơ hoặc u nang phối hợp bài Hoạt huyết tiêu tích thang.

-Chống chỉ định: Chứng dương khí hư sợ lạnh, huyết hàn, kinh sau kỳ màu lợt, chứng tỳ hư, bụng đầy chướng, chứng đi cầu lỏng, nhiều đàm, mạch trầm trì vô lực.

2. Hỗ trợ chữa hiếm muộn vô sinh do người gầy quá, thể "tỳ âm hư"  Dùng bài - Bổ âm dưỡng tỳ thang: "Theo luận trị" gồm: Thục địa 20g, đương quy 16g, bạch thược sao 14g, mạch môn 12g, nhân sâm 12g, ngũ vị tử 8g, đơn bì 14g, sa sâm 20g, phục linh 12g, đơn sâm 12g, chích thảo 4g. 

Sắc uống. Ngày 1 thang chia 3 lần, uống khi thuốc còn ấm.

-Tác dụng: Trị chứng hiếm muộn vô sinh vì âm huyết hư, người gầy sút. 

Bài chủ yếu bổ âm huyết, ích tỳ dưỡng khí sinh huyết. 

Tỳ vị là gốc của hậu thiên, bắt nguồn của sự sinh hóa, xung mạch lại (chảy) vào nơi dương minh. Phụ nữ tỳ vị tốt, cốc khí thịnh, ăn ngon, vận hóa tốt thì huyết hải tràn đầy, kinh nguyệt tốt, đúng kỳ, dễ có thai. Nếu tỳ âm hư, nguồn âm huyết bất túc, từ đó phát sinh các bệnh chứng kinh nguyệt thai sản, nếu bổ tỳ vị điều hòa vận hóa tốt nhờ đó bệnh tật đỡ.

-Gia giảm: Nếu có lúc nóng lạnh can uất gia sài hồ, thanh bì. Đi cầu táo khó gia đào nhân. Khó ngủ gia đăng tâm, bá tử nhân. Kinh kéo dài gia a giao, hoặc ban long. Người nóng trong gia huyền sâm, địa cốt bì. Cầu táo khó phối hợp bài Thống tàng Phương.

-Kiêng kỵ: Chứng huyết hư hàn, sợ lạnh, kinh nguyệt ít, chứng tràng vị yếu hay đi cầu lỏng, người mập trệ, đàm thấp đọng trệ, kinh ít.

3. Hỗ trợ chữa hiếm muộn vô sinh do người gầy quá, thể "âm hư vô hỏa"

Bài thuốc - Tư âm ích hỏa thang: Dùng cho người gầy, sợ lạnh. 

 "Theo luận trị" gồm: Thục địa 40g, bạch thược sao 16g, sơn thù sao 20g, hoài sơn 18g, đơn bì 12g, phục linh 12g, nhục quế 6g, phụ tử 4g, bạch truật sao 12g, nhân sâm 12g, ba kích 14g.  Sắc uống. Ngày 1 thang chia 3 lần, uống khi thuốc còn ấm.

-Tác dụng: Trị chứng hiếm muộn vô sinh vì âm hư vô hỏa, người dễ nóng dễ lạnh, hoặc trên nóng dưới lạnh, có khi tiêu chảy, buồn ói, chậm tiêu… Bài chủ yếu bổ âm trợ dương, điều hòa âm dương… 

Phụ nữ người gầy thường âm huyết hư đa hỏa, nóng trong dùng bổ âm dưỡng huyết rất hiệu quả. Lại có người gầy mà sợ lạnh dùng bài bổ âm dưỡng huyết, đầy bụng tiêu chảy thuộc chứng "âm hư vô hỏa" thì dùng bài trên.

-Gia giảm: Người gầy nóng nhiều âm hư gia đương quy, nếu nóng hay bốc hỏa gia ngưu tất, mạch môn. Nếu tiểu ít buốt gắt gia trạch tả, xa tiền tử sao. Lạnh bụng tiêu chảy gia càn khương, ra nhiều khí hư gia khiếm thực, tang phiêu tiêu. Nếu người gầy khô khan kinh ít phối hợp bài Ích kinh thang.

-Kiêng kỵ: Chứng âm hư nội nhiệt, hành kinh phát sốt, chứng huyết nhiệt, đi cầu táo khó, tiểu vàng buốt gắt.

08-11-2021 1:02 PM | Thầy giỏi – thuốc hay

Lương y Nguyễn Minh Phúc

Phó Chủ tịch Hội Đông y TP. Vũng Tàu